Er zijn van die momenten die je bijblijven. De eerste keer solo de snelweg op, geen instructeur naast je, jij en de motor. Maar wie in 2026 aan dat avontuur wil beginnen, stapt een markt in die flink veranderd is. De kosten zijn hoger dan een paar jaar geleden, de regels zijn aangescherpt en het aanbod aan rijscholen is enorm — van degelijke familiebedrijven tot snelle fabrieken die je met minimale begeleiding richting examen sturen.
Ik zie het regelmatig misgaan: kandidaten die kiezen op uurprijs, driemaal zakken bij het CBR en uiteindelijk twee keer zoveel betalen als ze hadden gepland. Dit artikel legt je de concrete feiten voor, inclusief een paar dingen die de meeste rijscholenwebsites je niet vertellen.
De werkelijke kosten: wat betaal je echt in 2026?
Per 1 januari 2026 zijn de CBR-tarieven gemiddeld met 3,6% gestegen — precies in lijn met de inflatie (CPI). Daarin zit ook een kleine toeslag van 0,3 procentpunt voor het 'in persoon betekenen van besluiten': een maatregel waarbij officiële rijbewijsbeslissingen fysiek worden afgeleverd, waarvan de kosten voortaan bij de kandidaat liggen.
Wat je concreet betaalt aan het CBR zelf:
- Theorie-examen motor: €50,50
- Praktijkexamen voertuigbeheersing (AVB): €83,00
- Praktijkexamen verkeersdeelname (AVD): €147,00
- Tussentijdse Toets (TTT): €147,00
- Gezondheidsverklaring: €46,90
Maar dit zijn de kale CBR-bedragen. Je rijschool rekent hier bovenop: motorhuur, aanwezigheid van de instructeur op de examendag en administratiekosten. In de praktijk betaal je per examenmoment al snel €250 tot €350 in totaal. Wie daarna ook nog een of twee keer herexamen doet, merkt dat de eindrekening rap richting de €3.000 gaat.
De slimste besparing is niet de goedkoopste les — het is de eerste keer slagen.
De Tussentijdse Toets is terug: gebruik hem
Vanaf 1 januari 2026 is de Tussentijdse Toets (TTT) weer beschikbaar op alle CBR-locaties. Een jaar lang was die opgeschort om de wachttijden voor praktijkexamens weg te werken; nu de wachttijden stabiel zijn, is de toets weer inzetbaar.
Voor de motoropleiding is de TTT een serieus instrument, geen luxe. Je rijdt met een echte CBR-examinator, die je precies vertelt waar het misgaat: is je kijktechniek onvoldoende, loop je de rijlijn mis in bochten, of ben je nog te onzeker bij het invoegen? Dat zijn dingen die je rijschoolinstructeur na verloop van tijd misschien niet meer zó scherp opmerkt, simpelweg omdat hij aan je gewend raakt.
Er is nog een praktisch voordeel: wie goed scoort op de TTT, kan vrijstellingen verdienen voor de bijzondere verrichtingen tijdens het AVD-examen. Minder te presteren op de dag die er echt toe doet.
Plan de TTT zodra je instructeur aangeeft dat je er klaar voor bent — niet vroeger, want een vroege TTT die slecht gaat ondermijnt je zelfvertrouwen meer dan dat hij helpt.
Niet elke instructeur is hetzelfde: wat een KGI-erkenning betekent
In Nederland heb je twee soorten motorrijinstructeurs: de standaard WRM-bevoegde instructeur, en de KNMV-Gediplomeerd Motorrijinstructeur (KGI). Dat laatste is geen marketinglabel maar een echte aanvullende opleiding die de instructeur op eigen initiatief heeft gevolgd bij de KNMV, inclusief verplichte jaarlijkse bijscholing.
Het praktische verschil zit in hoe de les eruitziet. Een KGI'er geeft rijles vanaf de motor — hij rijdt naast je of voor je op zijn eigen machine. Dat klinkt misschien als een detail, maar het is dat niet. Een instructeur in een auto kan je vertellen dat je een bocht te wijd neemt; een instructeur op een motor laat je het zien en geeft je het voorbeeld in real time.
Volgens het KNMV-protocol draagt een KGI'er altijd volledige motorkleding tijdens de les en wordt na elke les samen een leskaart ingevuld, zodat je precies weet aan welke leerdoelen je nog moet werken. Dat geeft structuur — en voorkomt dat je lessen zich herhalen zonder dat je merkbaar vooruitgaat.
Een KGI-instructeur vinden doe je via de rijschoolzoeker op de KNMV-website.
Code 80: de slimste route voor rijders tussen 21 en 24
Sinds een aantal jaar geldt dat je vanaf je 21e al examen mag doen voor de zware motorcategorie A — voorheen was dat 24. Als je dat rijbewijs haalt vóór je 24e, krijg je automatisch code 80 op je pasje. Dat betekent dat je mag rijden op A1- en A2-motoren én op zware driewielers, maar nog niet onbeperkt op de zwaarste A-motoren.
Na twee jaar, of op het moment dat je 24 wordt (wat het eerste valt), vervalt de beperking automatisch in de Nederlandse systemen. Je hoeft daarvoor geen nieuw examen te doen.
Er is één valstrik die mensen regelmatig verrast: ga je naar het buitenland? In Duitsland of België kijkt een agent naar wat er op je fysieke rijbewijs staat. Als code 80 daar nog op staat, maar inmiddels vervallen zou moeten zijn, heb je een probleem — want het Nederlandse systeem heeft dat bijgehouden, maar het plastic pasje niet. Vraag dus tijdig een nieuw pasje aan bij je gemeente zodra de code vervalt.
Waarom is dit de slimme route? Wie kiest voor het getrapte systeem (eerst A1, dan A2, dan A) betaalt drie keer examengeld en moet drie keer rijlessen doorlopen. Dat scheelt honderden euro's.
Waar let je op bij een proefles?
Een proefles is geen kennismakingsritje — het is het moment waarop jij de rijschool beoordeelt. Een paar concrete dingen om op te letten:
Slagingspercentage Bekijk het slagingspercentage van de rijschool in de CBR Rijschoolzoeker. Het landelijk gemiddelde voor het motorpraktijkexamen ligt rond de 50%. Een goede rijschool haalt consistent 65% of hoger. Lager dan gemiddeld is een signaal, geen zekerheid — maar vraag er wel naar.
Het motorenpark Wordt er gelest op motoren met ABS? Zijn er machines beschikbaar in verschillende categorieën (A1, A2, A) en voor verschillende lengtes? Een rijschool met één type motor kan simpelweg niet altijd de juiste zitpositie bieden, en dat heeft invloed op hoe snel je vordert.
Kledingvereisten voor het CBR-examen De regels zijn in 2026 aangescherpt. Sneakers — ook degelijke sportschoenen als Allstars of Air Jordans — zijn niet toegestaan bij het examen. Je wordt geweigerd. Goedgekeurde motorsneakers zijn de standaard; stevige werkschoenen met enkel bescherming (minimaal categorie S3) zijn een toegestaan, goedkoper alternatief. Vraag je rijschool hier expliciet naar, want niet iedereen communiceert dit proactief.
Transparantie over kosten Vraag vóór je akkoord gaat naar de totale kosten per examenmoment: CBR-tarief, motorhuur en instructeursbijdrage samen. Een goede rijschool geeft je dat overzicht zonder moeite.
Conclusie: de rijschool kies je niet op prijs
Je motorrijbewijs halen in 2026 vraagt om een scherp hoofd en een realistisch budget. De grootste kostenpost is niet het uurtarief — het zijn de herexamens. Wie investeert in een gekwalificeerde instructeur, gebruik maakt van de TTT als voorbereiding en niet wacht tot de laatste week met plannen, heeft de beste kans om in één ronde door het examentraject te komen.
Stel jezelf één vraag bij de keuze voor een rijschool: wil ik iemand die me door het examen loodst, of iemand die mij leert motorrijden? Het antwoord op die vraag bepaalt niet alleen of je slaagt, maar ook hoe je de jaren daarna de weg op gaat.